دربارۀ هانس­ماگنوس انسنزبرگر، نویسنده کتاب

 

هانس­ماگنوس انسنزبرگر، شاعر، نویسنده، مترجم، ناشر و سردبیر در ۱۱ نوامبر ۱۹۲۹ در آلمان متولد شد.

 

وی با نام­های مستعار گوناگون از قبیل «آندریاس تال­مایر»، «لیندا کویلت»، «الیزابت آمبراس» و «سرنوس م. برتسگانگ» نیز آثاری منتشر نموده است و هم اینک در مونیخ زندگی می­کند.

 

انسنزبرگر در میان خانواده­ای مرفه در نورنبرگ بزرگ شد. پدرش در آنجا رئیس ادارۀ پست بود و پیشتر نیز به عنوان مهندس مخابرات در رادیو کار می‌کرد (او اولین گویندۀ رادیو بایرن بود). انسنزبرگر سه برادر جوان­تر از خود دارد و مادرشان مربی کودک بوده است.

 

در دوران نوجوانی انسنزبرگر نیز مانند همۀ فرزندان کارمندان عالیرتبه، ناچار بود که به عضویت «سازمان جوانان هیتلری» درآید؛ اما از آنجا که مرتب انتقاد می­کرد و به سیستم ایراد می­گرفت، پس از چندی از این سازمان اخراج شد.

 

در دوران جنگ هوایی (سالهای ۴۳ و ۱۹۴۴)، او و خانواده­اش را از نورنبرگ کوچ دادند، امری که در رژیم نازی بسیار به ندرت اتفاق می­افتاد و آن را بی­تردید مدیون مقام مهم پدرش بود.

 

آخرین روزهای جنگ جهانی دوم را انسنزبرگر در جریان «بسیج مردمی» (Volkssturm) تجربه کرد اما پیش از پایان جنگ، ترک خدمت نموده و به خانه گریخت.

 

پس از جنگ، دیپلم خود را گرفت و با مشاغلی چون فروشندگی، مترجمی و نیز به عنوان بارمن در نیروی هوایی سلطنتی انگلستان به امرار معاش پرداخته و به کمک بورسیۀ تحصیلی در دانشگاه­های ارلانگن، هامبورگ، فرایبورگ و سوربن به تحصیل در رشته­های ادبیات و فلسفه پرداخت.

 

انسنزبرگر تا سال ۱۹۵۷ به عنوان مدراتور رادیو در اشتوتگارت برای آلفرد آندرش کار می­کرد. همچنین در سال­های بعد نیز چند مقالۀ رادیویی ، از جمله  در مورد نقد زبان رادیو و رسانه­ها و به عنوان نمونه، نقد زبان نشریه «اشپیگل» از او پخش گردید. در سال ۱۹۶۲ مجموعه­ای از این مقالات با عنوان «جزئیات ۱ و ۲» به چاپ رسید.

 

در همان سال ۱۹۵۷ وی همچنین نخستین مجموعۀ اشعارش را با عنوان «دفاعیات گرگ­ها» انتشار داد. شاعر در این مجموعه اشعار، به خشم متراکم سیاسی اما با بذل توجه به جزئیات امر، بیشتر به توضیح و تشریح اوضاع نکبت­بار زمانه می­پردازد. این ملاحظات را می­توان در سه بخش مشاهده نمود: اشعار دوستانه و مهرآمیز، اشعار حزن­آلود و اشعار خشم­گین. انسنزبرگر با همان نخستین مجموعه نشان داد که شعر نیز می­تواند روایت­گر رویدادها باشد، تئوری­ها را معرفی کند و به بیان نظریات بپردازد و در یک کلام، شعر تنها بیان شور و احساس نیست.

 

انسنزبرگر در بسیاری از جلسات گروه ۴۷ (مجمع نویسندگان آلمان که در سال ۱۹۴۷ تاسیس شده و به همین نام خوانده شد) شرکت نمود. از ۱۹۵۷ به عنوان نویسندۀ آزاد در «استراندا» (غرب نروژ) به کار پرداخت. در ۱۹۵۹ برای مدت یک سال به ایتالیا رفت. در ۱۹۶۰ به عنوان مشاور در انتشارات زورکمپ آلمان به کار پرداخت. در ۱۹۶۱ بار دیگر به نروژ رفت و در ۱۹۶۳ ـ­ یعنی در ۳۳ سالگی ­ـ جایزۀ معتبر ادبی «بوخنر» را از آن خود کرد.

 

از آن پس وی در حدود پانزده جایزۀ ادبی را در کارنامۀ خویش جای داده است. در ۱۹۶۸ به جنبش ضدآمریکایی پیوست و برای مدت یک سال به کوبا رفت. از ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۵ عهده­دار انتشار مجلۀ «کورس­بوخ» بود و پس از خود ادامۀ انتشار آن را به دوستش کارل مارکوس میشل سپرد که به اتفاق آن را پایه­گذاری کرده بودند.

 

با انتشار «کورس­بوخ» به ویژه، اما همچنین به سبب محتوای اشعار و داستان­هایی که انتشار می­داد به چهرۀ شاخص جنبش دانشجویی آلمان بدل گردید. در ۱۹۶۷ فراخوان و اعلامیۀ تاسیس «باشگاه جمهوری­خواهان هامبورگ» را امضاء کرد. وی همواره از نظریۀ «اپوزیسیون غیرپارلمانی» چه به صورت مادی و چه معنوی، حمایت می­نمود.

 

انسنزبرگر از رهبران فکری جنبش ۶۸ بود اما مواضعی که بعدها اتخاذ نمود (و خودش آنها را واقع بینانه تلقی می­کند) تقریبا سبب بایکوت او از سوی چپ رادیکال آلمان گردید.

 

از سال ۱۹۸۰ به اتفاق گاستون سالواتوره مجلۀ فرهنگی «ترانس آتلانتیک» را پایه­گذاری کرد که این را نیز در ۱۹۹۲ ترک نمود. بین سال­های ۱۹۸۵ تا ۲۰۰۷ نیز با همکاری فرانتس گره­نو سری کتاب­های «کتاب­خانه­ای دیگر» را منتشر نمود. در ۱۹۹۶ در زمره مخالفین سرسخت جریان تغییرات املایی در نگارش آلمانی «Rechtschreibreform» به شمار می‌رفت.

 

در سال ۱۹۹۵ رسالۀ دکترای خود را در مورد اشعار کلمنت برنتانو شاعر و نویسندۀ قرن هجدهم آلمان به پایان برد.

 

در کنار تولید مداوم شعر، طی این سال­ها مقالات بسیاری از وی در زمینۀ مهاجرت، جامعۀ مدنی، ادبیات، ریاضیات و تحقیقات ادبی منتشر گردیده است. شرح فعالیت­های ادبی او طوماری بی­انتها است.

 

انسنزبرگر در کتابی که با عنوان «مردان وحشتناک» در سال ۲۰۰۶ به چاپ رسید به موضوع تروریسم اسلامی و عملیات انتحاری پرداخته است.

 

انسنزبرگر هر از گاهی و به مناسبت­های مختلف و بیشتر به سبب مواضع غیرمتعارف خویش به موضوع روز رسانه­ها بدل می­گردد.

 

هانس­ماگنوس انسنزبرگر که اکنون در سنین بالای هشتاد به سر می­برد، در کتاب «چشم‌اندازهای جنگ داخلی» که بدینگونه در چندین بخش به شما عرضه می‌شود و در سال ۱۹۹۴ منتشر شده، به تاملاتی در آیندۀ جوامع بشری پرداخته و آن را بسیار تیره و تار می­بیند.