بهرام رحمانی:

bahram.rehmani@gmail.com

ریاکاری دولتهای به اصطلاح مدافع حقوق بشر و دموکراسی؟!

هم اکنون دولتهای به اصطلاح دمکراتیک و مدافع حقوق بشر و دموکراسی در غرب، نظارهگر قتلعام مردم در ساحل عاج هستند. سئوال این است که چرا این دولتها، به سرعت در مورد حمله به لیبی به توافق رسیدند. پیش از این نیز سالهاست که عراق و افغانستان را به اشغال نظامی خود درآوردهاند. پنج دهه است که به ادامه اشغال سرزمینهای فلسطینیان و کشتار مردم این کشور اشغالی توسط دولت نژادپرست اسرائیل، چشم بستهاند. چرا سازمان ملل در ساحل عاج، اقدام جدی در جلوگیری از کشتار مردم این کشور، انجام نمیدهد؟

برای مردم آگاه روشن است که در طول تاریخ همه لشکرکشیها و جنگها و اشغال کشورها توسط دولتهای امپریالیستی قدرتمند، نه در دفاع از حقوق بشر و دموکراسی، بلکه همواره در راستای منافع اقتصادی و سیاسی و نظامیشان بوده است. برای دولتهای غربی، دفاع از حقوق بشر اسم رمز پیشبرد رقابتهای اقتصادی و سیاسیشان با رقبایشان در چارچوب سیستم سرمایهداری است و کمترین ربطی به دفاع از حق و حقوق انسانها ندارد.

از زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در ساحل عاج آذرماه ۱۳۸۹ - نوامبر ۲۰۱۰، درگیری و خشونت میان هواداران رییسجمهور منتخب، آلاسان اوتارا، و رییس دولت قبلی، لوران باگبو که حاضر به پذیرش شکست نیست، همچنان ادامه دارد. در این درگیریها، که در روزهای گذشته شدت گرفته، صدها شهروند ساحل عاج جان خود را از دست دادهاند.

آندرو هاردینگ، خبرنگار بیبیسی در دوئکوئی میگوید که کارکنان سازمان ملل در آن شهر صدها جسد یافتهاند. در شهر ابیجان، پایتخت ساحل عاج، نبرد میان نیروهای دو رقیب ادامه دارد.

هامادون توره، سخنگوی سازمان ملل به بیبیسی گفت که او در نزدیکی کاخ ریاست جمهوری، که هم اکنون در اختیار آقای باگبو است، صدای تیراندازی شنیده و افزود که وضعیت بسیار متشنج است.

فرودگاه که امنیت آن از روز جمعه گذشته توسط نیروهای سازمان ملل تامین شده، اکنون تحت کنترل نیروهای فرانسوی است که امکان بازگشایی آن را فراهم آورده است.

دبیرکل سازمان ملل متحد، از آلاسان واتارا، که از سوی جامعه بینالمللی رییسجمهور ساحل عاج شناخته میشود، خواسته است در مورد مرگ صدها نفر که بخشی از آن به هواداران او نسبت داده شده تحقیق کند.

بان کی مون گفت گزارشها از شهر دوئکوئی او را «نگران» میکند اما آلاسان واتارا گفت طرفدارانش در قتلها نقشی نداشتهاند.

بر اساس گزارشها، سازمان ملل در حال تخلیه حدود ۲۰۰ کارمندش از ابیجان است. اما ایستگاه تلویزیونی ابیجان که هوادار باگبو است از مردم خواست برای مقابله با آنچه «اشغال» توسط فرانسوی ها خواند بسیج شوند.

تیه ری برکهارد، سخنگوی وزارت دفاع فرانسه میگوید که این کشور ۳۰۰ سرباز دیگر به ساحل عاج اعزام کرده است که شمار نیروهای این کشور را به ۱۴۰۰ میرساند. برکهارد، افزود که ماموریت اصلی این نیرو همچنان حفاظت از شهروندان فرانسوی است که از سوی غارتگران تهدید میشوند. او گفت که هیچ طرح فوری برای شروع تخلیه شهروندان خارجی وجود ندارد، هر چند حدود ۱۶۰۰ نفر در یک اردوگاه نظامی فرانسه پناه گرفتهاند.

به گزارش رسانههای فرانسوی، اینها شامل حدودا ۷۰۰ شهروند فرانسوی، تقریبا ۶۰۰ لبنانی و ۶۰ نفر هم از ملیتهای مختلف اروپایی هستند. گزارش میشود که نیروهای واتارا قصد پیشروی بیشتر به سوی کاخ ریاست جمهوری را دارند و مقررات منع تردد در شهر اعمال کردهاند.

سازمان ملل، روز شنبه گذشته گفت که هم زمان با افتادن کنترل دوئکوئی به دست نیروهای واتارا، بیش از ۳۳۰ نفر در این شهر کشته شدند و بیشتر این تلفات را به نیروهای او نسبت داد. با این حال به گفته سازمان ملل، بیش از ۱۰۰ نفر آنها به دست نیروهای باگبو کشته شدند. مقامهای سازمان ملل، هنوز در حال تحقیق هستند و میگویند آمار نهایی تلفات ممکن است بالاتر باشد. سازمان امدادرسانی کاریتاس تخمین زده است که ممکن است تا هزار نفر جان باخته باشند.

از سوی دیگر، فرار از جنگ و جهنم این کشور، در ابعاد گستردهای در جریان است. سازمان ملل متحد، نگران بی ثبات شدن دولت لیبریا در پی افزایش آوارگان ساحل عاج به این کشور است. لیبریا، از سازمان ملل متحد طلب کمک کرده است. به گزارش سازمان ملل، تاکنون ۱۳۰ هزار نفر به خاطر درگیریهای خونین بر سر ریاست جمهوری این کشور به لیبریا گریختهاند. مسئولان سازمان ملل متحد، اعلام کردهاند که تامین این آوارگان ۱۴۷ میلیون دلار هزینه خواهد داشت.

سازمان عفو بینالملل نیز در مورد خطر بروز یک فاجعه انسانی در ساحل عاج هشدار داده است. صلیب سرخ جهانی، روز شنبه ۲ آوریل ۲۰۱۱، گزارش داد در کمتر از ۲۴ ساعت بیش از ۸۰۰ نفر در درگیریهای غرب این کشور کشته شدهاند.

کمیته بینالمللی صلیب سرخ گزارش میدهد در درگیریهای شدیدی که اخیرا در شهر دوکوئه در غرب ساحل عاج رخ داده بیش از ۸۰۰ نفر طی یک روز کشته شدهاند. ظاهرا این درگیریها در روز سهشنبه قبل اتفاق افتاده که جنگجویان طرفدار اوتارا در صدد تصرف دوکوئه برآمدند.

رییس کمیته بینالمللی صلیب سرخ در ساحل عاج، در بیانیهای که روز شنبه ۱۳ فروردین ۱۳۹۰، در ژنو منتشر شد اظهار داشته از «ابعاد و خشونتی» که در این منطقه اعمال شده شوکه شده است. این کمیته هر گونه حمله مستقیم به غیرنظامیان را محکوم کرده و مسئولیت حفظ جان شهروندان در مناطق تحت کنترل طرفین را به آنها گوشزد می کند.

هنوز از شمار دقیق قربانیان درگیریهای ماههای گذشته در ساحل عاج اطلاع قابل اطمینانی در دست نیست. برخی از منابع خبری از جمله خبرگزاری رویترز معتقدند آمار واقعی از آنچه تاکنون مورد تایید محافل بینالمللی قرار گرفته بسیار بیشتر است. گمان میرود حامیان باگبو در مورد تلفات نیروهای خودی و غیرنظامیانی که در طی درگیریها کشته شدهاند اطلاعات درستی منتشر نمیکند.

ناظران معتقدند از زمان اعلام نتایج مورد مشاجره انتخابات تاکنون دست کم ۱۳۰۰ نفر در ساحل عاج جان خود را از دست دادهاند. با توجه به گزارش تازه صلیب سرخ که با اتکا به مستندات جمعآوری شده و توسط همکاران این سازمان تنظیمشده شمار واقعی قربانیان می تواند بسیار بالاتر از ارقام تایید شده کنونی باشد.

پس از انتخابات اخیر ریاست جمهوری در ساحل عاج کمیته مستقلی که وظیفه نظارت بر انتخابات را بر عهده داشت اوتارا را برنده این رقابت ها اعلام کرد. رییس جمهور پیشین ساحل عاج با تکیه بر شورای قانون اساسی این کشور نتایج اعلام شده را بیاعتبار میداند و خود را پیروز انتخابات معرفی میکند.

درگیریها در ساحل عاج از زمان اعلام نتیجه انتخابات ریاست جمهوری این کشور در نوامبر ۲۰۱۰ بار دیگر شدت گرفت. جنگ داخلی قبلی ساحل عاج، در سال ۲۰۰۳ به پایان رسیده بود.

سه نماینده ارشد آفریقایی که از سوی جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا و به منظور حل مناقشه ساحل عاج راهی این کشور شده بودند عصر سهشنبه ۲۸ دسامبر ۲۰۱۰، بدون بهدست آوردن نتیجهای این کشور را ترک کردند. سه رییس جمهور کشورهای بنین، کیپ ورد و سیرالئون نتوانستند لوران گباگو، رییس جمهور ساحل عاج را به کنارهگیری از قدرت متقاعد کنند.

سازمان ملل، اتحادیه آفریقا و بسیاری از کشورهای دیگر جهان دولت باگبو را به رسمیت نمیشناسند و رقیب او در انتخابات را نماینده قانونی ساحل عاج میدانند. کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از باگبو خواسته فورا استعفا دهد و خود را تسلیم مقامهای مسئول دولت جدید کند.

جنگ قدرت میان گباگو و کواتارا، روسای جمهوری پیشین و جدید ساحل عاج، همچنین دولتهای ذینفع در این کشور چون فرانسه، این کشور را به سوی جنگ داخلی شکاندهاند. صدها هزار نفر از ترس درگیری های خونین میان دو جبهه آواره شدهاند. 

هم اکنون فرانسه فرودگاه ابیجان را در تصرف خود گرفته و اعلام کرده است که بابگو پیش از عزیمت باید با انتشار اطلاعیهای ریاست جمهوری حسن واتارا را به رسمیت بشناسد.

فرانسوا فیون، نخستوزیر فرانسه، الن ژوپه وزیرخارجه و نیز ژرار لونگه وزیر دفاع این کشور، هر سه بر خبر عزیمت قریب الوقوع لوران بگبو تاکید کردند. وزیر دفاع فرانسه گفت که ما «در دو قدمی» قانع کردن بابگو به ترک قدرت هستیم. او گفت که در چند ساعت آینده همه گرهها ممکن است باز شوند.

نخست وزیر فرانسه، عصر سه شنبه ۵ آوریل ۲۰۱۱، در پارلمان این کشور تاکید کرد که عملیات نظامی این کشور به دستور سازمان ملل انجام گرفته و پرواز هلیکوپترهای این کشور تنها شب گذشته به قصد بمباران مراکز نظامی لوران بگبو انجام گرفته است و از امروز صبح قطع شده است.

بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد گفته است که حملات روز دوشنبه، ۴ آوریل ۲۰۱۱، که طی آن هلیکوپترهای سازمان ملل متحد و فرانسه مواضع نظامی آقای باگبو را در نزدیکی اقامتگاه ریاستجمهوری هدف آتش قرار دادند صرفا به منظور دفاع از غیرنظامیان بوده است. این در حالی است که میلیونها غیرنظامی در جریان نبرد خونین در ابیجان در شش روز گذشته، بدون آن که آب، غذا و برق در خانههایشان داشته باشند، گرفتار شدند.

مخالفان لاورنت گباگو، رییسجمهوری پیشین ساحل عاج، دو شهر غربی این کشور را زیر کنترل خود در آوردهاند. به این ترتیب هواداران آلاسانه کواتارا، رییس جمهوری جدید این کشور، بر نیمی از مزارع کاکائو دست یافتهاند و بزودی میتوانند خود را به بندر مهم صادراتی این کشور «سان پدرو» برسانند. ساحل عاج، بزرگترین صادرکننده کاکائو در جهان است.

ملیسا فلمینگ، سخنگوی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، روز جمعه ۵ فروردین - ۲۵ مارس ۲۰۱۱، در ژنو در اینباره گفته بود فقط از شهر بزرگ آبیجان حدود یک میلیون نفر آواره شدهاند. او خاطرنشان کرد که در مناطق غربی این کشور نیز شهروندان به طور فزایندهای از شهرها میگریزند.

بدین ترتیب، جنگ داخلی ساحل عاج، یک بار دیگر ریاکاری دولتهای به اصطلاح مدافع حقوق بشر و دموکراسی را به نمایش گذاشت.

هفدهم فروردین ۱۳۹۰ - ششم آپریل ۲۰۱۱