معرفی

کتابخانه اینترنتی ''کتاب فارسی''

در این نوشته کوتاه تلاش بر این است که تاریخچهای از یکی از کتابخانههای مجازی فارسی عرضه شود. با امید به اینکه ضمن شناسائی از کتابخانه بتوانیم با گفتمان سازنده با دوستان و عاشقان کتاب، به مبحث رایزنی رسیده تا بتواند راه گشای هر چه بهتر نمودن این کتابخانه باشد.

کتابخانه ''کتاب فارسی'' با عرضه نمودن بیشترین و متنوعترین کتابها و نشریات مجازی فارسی امروزه بزرگترین و پربیننده ترین کتابخانه الکترونیک فارسی در سطح جهان است. از لحاظ تعداد و تنوع کتابها و نشریات به شکل الکترونیک (مجازی) هیچ یک از کتابخانههای فارسی تا به دین حد گنجینهای پربار، برای بازدیدکنندگان فارسی زبان خود فراهم نیاوردهاند، حتی بخش اینترنتی کتابخانه ملی ایران. هیج کتابخانه فارسی زبانی تا بدین اندازه مورد استفاده بازدیدکنندگانش نبوده است. با یک برآورد آماری این کتابخانه هر سه و نیم ثانیه (با احتساب ساعات اداری هشت ساعت روزانه) یک بازدیدکننده داشته است. رقمی که باز هم به مراتب از بازدیدکنندگان ساختمان کتابخانه ملی ایران بالاتر است.

ولی آنچه کتابخانه ''کتاب فارسی'' را از دیگر کتابخانههای کاغذی و مجازی متمایز میکند، نه حجم این گنجینه است و نه خیل عظیم بازدیدکنندگانش. صفت مشخص متمایز و برگزیدهکننده این کتابخانه آزادی اندیشه اوست. امروزه هر یک از کتابخانههای فارسی مستقیم و یا غیرمستقیم یک سیاست، ایدئولوژی یا کارکرد عملی را پذیرفته است که تنها فراگیر بخشی از کل این مجموعه بزرگ است. برای نمونه کتابخانه اهل تسنن تنها کتابها، مقالات و نشریات مربوط به اهل تسنن را دارد. کتابخانه مارکسیستها فقط حاوی آثار کلاسیک رهبران عملی و ایدئولوژیک کلاسیک چپ بوده و یا حوزههای علمیه قم و مشهد تنها کتابها و ادبیات مربوط به شیعه را دارا هستند. کتابخانه ''کتاب فارسی'' در تقابل با این محدودگرائی است. نه سانسوری میپذیرد و نه اندیشهای را به زیر تیغ سانسور میکشاند. بر این باور است که در آزادانهترین و راحتترین شکلی تمامی کتابها و نشریات فارسی باید در اختیار فارسیزبانان باشد که خود بخوانند و خود قضاوت کنند. به قول خواجه شیراز:

جای آنست که خون موج زند در دل لعل - زین تغابنست که بازار خزف میشکند

''کتاب فارسی'' همه گو است. از همه، کتاب و نشریه منتشر میکند چه از چپ، چه از راست و چه از میانه. خردگراست و تعبیرش از خردگرائی عرضه افکار مترقی، پیشرو، واپسگرا و عقبمانده است چرا که نمیخواهد قضاوت خود را بر قضاوت جمع غلبه دهد چرا که در نهایت این مجموعه آگاه است که با دانستن تاریخ و فرهنگ و اجتماع خود بهتر میتواند انتخاب کند هرچند که هیچ ضمانت مطلقی برای آن نیست، ولی بهترین راه است. بگذار همه چیز را همگان دانند شاید ''همه کس'' افکار و در نهایت انتخابش بهترین باشد و این است کمال دموکراسی و انسانیت.

ساعات انشا همیشه با این شروع میشد که البته واضح و مبرهن است که... با ذکر این مسئله باید گفته شود که البته واضح و مبرهن است که از آغاز چنین شیوه و تفکری در دستور کار نبود و به همین دلیل است که باید توضیح داد که تاریخچه ''کتاب فارسی'' چیست، چگونه آغاز شد، چگونه رشد کرد و پالایش های درونییش او را امروزه در کجا قرار داده است.

پس ازاین مقدمه نسبتا طولانی برویم بر سر اصل مطلب:

دوره آغازین با ''کتابخانه گلشن'' دوازده سال پیش شروع شد. کتابخانهای که اولین کتابهایش آثار کلاسیک ''چپ'' بود. در همان زمان که هر کدام از گروههای چپ در رد یا قبول رهبران و پیشروان فکری مکتبشان قلم می زدند ''کتابخانه گلشن'' به وجود آمد تا آثار کلیه رهبران سوسیالیست و کمونیست را در کتابخانهاش گردآوری کند. مجموعه این تلاش دوساله گلشن مرکزی بود حاوی کتابهای مارکس، لنین، انگلس، مائو، استالین، تروتسکی، رزا لوگزامبورک، چه گوارا، فیدل کاسترو و ...

پس از دو سال آرام آرام دیگر کتابهائی به این مجموعه اضافه گشت که نه از رهبران اولیه بلکه از رهروان آنها بود. در پایان سال چهارم مجموعهای نسبتا کامل از کتابهای طیف چپ در کتابخانه گلشن وجود داشت.

سالهای پنجم، ششم، هقتم و هشتم سالهای جمعآوری و عرضه کتابهائی بود که نه ضرورتا چپ بودند بلکه در آن راستا قرار میگرفتند. ماحصل این هشت سال کاملترین مجموعه کتاب از نوعی که ذکرشان رفت بود، مجموعهای با بیش از دو هزار کتاب.

کتابخانه گلشن این زمان به آن حدی رسیده بود که دیگر در آن آشیانه جائی برای رشدش باقی نمانده بود. از یک طرف حجم بالای کارهای کتابخانه بود و از طرف دیگر قوانین دستوپاگیر سایت گلشن برای کتابخانهاش. به هرحال این کتابخانه ''گلشن'' بود و این سایت میتوانست و محق بود که آنها را در چهارچوب مشخصی نگه دارد. از یک سال قبلش در رابطه با ادامه یا قطع، گسترش یا ماندنش در همان سطح، برنامه کاری و مسئولیتپذیری گفتمانهای زیادی در گرفته بود و پس از چالشهای نظرات مختلف و رایزنیهای زیاد سرانجام تصمیم براین شد که مسئولین کتابخانه با تجربه و امکانات کافی اندوختهاند که کتابخانه پروازش داده تا بتواند در آشیانه جدیدی خانواده خود را تشکیل و سامان دهد و جای ویژه خود را در جامعه فارسیزبان این کره خاکی بیابد. بدینسان بود که کتابخانه ''کتاب فارسی'' با خمیرمایه اولیه کتابخانه ''گلشن''پا به عرصه هستی نهاد و گریه تولدش را در اطلاعیهای به اطلاع همگان رساند.

در آغاز کتابخانه ''کتاب فارسی'' برای هرچه فراگیرترشدنش یه یک ارزیابی همهجانبه از نقشی که کتاب و نشریه در جامعه فارسی زبانان جهان داشت دست زد. شرایط موجوده بخصوص برای ایرانیان داخل و افغانهای درون مرز با شرایط هشت سال قبل تفاوتی اساسی یافته بود و طبیعتا بازتاب آن در خارج از کشور هم دیده میشد. تاریخ و فرهنگ ایران میبایست توسط حاکمانش سمت و سوی صرفا سلامی و آنهم از نوع شیعه داشته باشد و در افغانستان هم این موضوع میبایست توسط اشغالگران جدید با کمک تاریکاندیشان قدیم به همان راهی رود که کتابسوزانهایش بر جای بماند، البته به شکل مدرنش و تاجیکستان هم همان شیوه سابق تکاندیشهای البته با رهبری ''رهبر'' جدید.

در درون مرزها مرکز اسناد حمهوری اسلامی نقش کلیدی وزارت ارشاد را برای سانسور اندیشه عهدهدار میشود، البته به مراتب هارتر. در افغانستان دوباره اسلامی شده، با کمک سازمانهای اطلاعاتی جدید و مجهز به مدرنترین وسایل، این مهم به پیش میرود و البته به مراتب درندهخوتر. در تاجیکستان هم خط کشیدن بر روی نام رهبر سابق و تبدیل آن به رهبر جدید همان آش و همان کاسه.

در خارج از مرزهای این سه کشور نیز عمله و اکره عظیمی از خود فروختگان به خدمت صاحبان زر و زور درمیآیند، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، تا پایههای حکومتهای اندیشهستیز را محکمتر سازند. استفاده از منابع اولیه پژوهشی به گونهای هموار میشود که آشکارا یا آنرا وارونه جلوه دهند یا تنها به گفتن نیمی از واقعیت بسنده کنند و نه کل واقعه. تصویر زمانه شبیه سازی کتاب ۱۹۸۴ جرج اورول بود.

از سوی دیگر قصه فارسیزبانان راندهشده از وطنهایشان حکایت ''نه جای ماندنم و نه پای رفتنم'' بود. نایاب بودن کتابهای کاغذی این جمعیت را هر چه بیشتر به سوی استفاده از انترنت میکشاند و در آنجا هم جای یک کتابخانه فراگیر خالی بود. این تصویر کلی و تاریک شش سال قبل بود. ''کتاب فارسی'' در این شرایط به مثابه یک کرم شبتاب کار خود را آغاز میکند.

درک واقعیات موجود نیمی از کار بود و نیمه دیگر درک امکانات موجود. امکانات در آغاز کار بسیار محدود بود بنابراین کار می بایست به گونه ای انجام پذیرد که با کمترین نیرو بیشترین بازدهی را داشته باشد. به علت گران بودن خرید کتاب و همچنین گرانتر بودن اسکن، جمعآوری کتابهای موجود در سایر کتابخانهها و سایتها در دستور کار قرار گرفت. کاری که هنوز هم ادامه دارد. به راحتی میتوان گفت که دو سوم کتابهای موجود در"کتاب فارسی" از سایر کتابخانهها و تارنماهای مختلف دهکده جهانی اینترنت برداشت شده است.

کتابخانه دیجیتال هندوستان گنجینهای بینظیر از کتابهای خطی و چاپ ژلاتینی فارسی را داراست ولی متاسفانه به علت مدیریت بسیار نامنظم اکثر اوقات پیوندهای کتابهای این کتابخانه فعال نبوده و دسترسی به کتابهای موجود که تعدادشان بالای پنج هزار است امکانپذیر نمیباشد. یکی از دستاوردهای کتابخانه ''کتاب فارسی'' پیاده کردن کتابهای این کتابخانه برگ به برگ و تبدیل آنها به پیدیاف بوده است. اشکال دیگر این کتابخانه حجم بسیار بالای صفحات عکسبرداری شده است و احتیاج به نصب نرمافزارهای ویژه. با پائینآوردن مصنوعی سرعت اینترنت در داخل ایران امکان استفاده از کتابخانه دیجیتال هندوستان برای ایرانیان داخل کشور تقریبا به صفر رسیده بود قصهای که هنوز هم ادامه دارد. ما نه تنها کتابهای این کتابخانه را به شکلهای قابلاستفاده تبدیل کردهایم بلکه هر کتاب را به بخشهای کوچک تبدیل نموده که به راحتی بتوان از داخل ایران آنها را پیاده کرد. کتبخانه دانشگاه لسآنجلس نیز یکی دیگر از منابع مورد استفاده کتابهای خطی بوده است. امروزه مجموعه کتابهای خطی موجود در کتابخانه ''کتاب فارسی'' بزرگترین مجموعه موجود در اینترنت میباشد.

تهیه نسخههای خطی و نصب آن در ''کتاب فارسی'' مشکلسازی عمده برای مرکز اسناد جمهوری اسلامی در رابطه با بزرگترین پروژهاش برای بازنویسی تاریخ در راستای شیعه اثنیعشری میباشد. تاکنون چندین ایرانشناس و پژوهشگر برای ''کتاب فارسی'' تقدیرنامهای در زمینه کتابهای مرجع و خطی فرستادهاند.

خرید، تهیه و تبدیل نسخههای کاغذی کتابهای کمیاب و نایاب فارسی و تبدیلشان به کتابهای الکترونیکی از جمله کوششهائی است که بیشترین هزینه و وقت صرف آن گشته است. بسیاری از کتابهائی را که توانستیم به این گنجینه اضافه کنیم کتابهائی بودهاند که سالهای سال خبری از آنها نبوده و برای اولین بار در ''کتاب فارسی'' عرضه شدند. حتی مواردی بوده است که چند چاپ مختلف یک کتاب با یکدیگر تفاوت داشته و به مقتضی زمان در آنها دست برده شده است. ما هر کدام را که یافتیم به کتابخانه اضافه کردیم به این امید که در آینده کتابهای فارسی مورد تجاوز قرار نگیرند و اصالت و درستی خود را حفظ کنند.

کتابهای موجود در کتابخانه از حدود بیست صفحه شروع میشود تا نزدیک به ده هزار صفحه، با میانگین چهارصد صفحه برای هر کتاب. تعریف ما از کتاب نوشتهای است که با فونت معمولی حداقل حدود بیست صفحه باشد. هر کتابی قابل ثبت در کتابخانه ''کتاب فارسی'' است مگر یکی از شرایط زیر را داشته باشد:

۱ـ نویسنده کتاب زنده بوده و کتاب منبع درآمدی برای نویسنده باشد.

۲ـ بازماندگان نویسنده منبع درآمدشان کتابهای نویسنده باشد.

۳ـ کتاب از نظر امنیتی خطرناک بوده برای نمونه کتابی که طرز ساختن بمب را دارا باشد.

۴ـ کتابهائی که تصاویر ''قبیحه'' غیرآموزشی داشته باشند.

همانطور که میبینید عدم انتشار کتاب در کتابخانه ''کتاب فارسی'' نه به دلیل عقیده ایدئولوژی یا محتوای کتاب است بلکه برای احترام به حقوق نویسندهای است که این راه را برای گذران زندگی برگزیده است.

نویسندگان بسیاری از ایران و افغانستان اجازه انتشار کتابهایشان را به ''کتاب فارسی'' داده اند که از این لطفشان صمیمانه سپاسگزاریم و بیصبرانه در انتظار مجوزهای بعدی.

گاهی اوقات هم ثبت کتاب در ''کتاب فارسی'' نتیجه شرایط خاص اجتماعی بوده است. برای نمونه میتوان از کتاب خاطرات آیتالله منتظری نام برد. وقتی سایت آیتالله منتظری بسته شد این کتابخانه برای مدت شش ماه مهماندار کتاب ایشان بود. یا کتاب دو قرن سکوت امروزه در کتابخانه است. علت این کار نوشتههای بعدی آقای عبدالحسین زرین کوب بود که بالاجبار یا بالاختیار در نفی کتاب قبلی بوده است. لازم بود پیش از سلاخی شدن کتاب ''دو قرن سکوت'' نسخه اصلیاش در دسترس همه قرار گیرد.

جالب اینجاست که ما امروزه کتابهای بسیاری را به کتابخانه ''کتاب فارسی'' اضافه میکنیم که مولفینش تا چند سال قبل زبانهایمان را میبریدند و بردار میکشاندنمان. کتاب سروشها، نبویها، رفسنجانیها... هم اضافه شد و خواهد شد همانطور که کتابهای مختاریها، پویندهها و شاملوها...

کتابدار ''کتاب فارسی'' حق داشتن عقیده و ایدئولوژی در زمینه ثبت کتاب ندارد او فقط مسئول ردهبندیهائی است که کار مراجعهکنندگان را ساده گرداند. حالا چه از ثبت برخی از کتابها نیرو بگیرد و افتخار کند و چه عذاب وجدان از ثبت برخی دیگر از آنها. این شیوه کار است که خواننده را آزاد میگذارد تا با فشار موشوارهاش بر روی کتاب موردعلاقهاش آنرا باز کرده بخواند، نقدش کند یا از آن بیاموزد و یا ... و راستی که چه مشکل است کتابدار بیطرف بودن.

از دیگر پروژههای موفق کتابخانه ''کتاب فارسی'' ایجاد یا کمک به بسط کتابخانههای دیگر دوستان بوده است. شکل کار بدین صورت بوده است که این دوستان با قبول هزینه تهیه کتاب یا هزینه تبدیل کتاب به شکل الکترونیک کمک کردند که یا برای آنها کتابخانه جدیدی ایجاد کنیم یا به مجموعه کتابهایشان بیفزائیم. برای نمونه میتوان از کتابخانههای ''نهضت ملی'' ''بختیاریهای آمریکای شمالی''، ''رضا علوی''، ''مرکز جنبش بابیه''، و ''آرشیو اسناد اپوزوسیون ایران'' نام برد که هر کدام از آنها در راستائی ویژه کتاب دارند ولی مجموعه آنها و همکاری مسئولانشان، کتابهایی کمنظیر را به جامعه فارسی زبان عرضه نموده است.

در ادامه این شیوه کار، امروزه کتابخانه ''کتاب فارسی'' آمادگی خود را برای ایجاد کتابخانههای الکترونیکی شخصی بدون دریافت هیچ هزینهای اعلام می دارد. تنها شرط این همکاری اهدای حداقل بیست و پنج کتاب جدید بوده که آنها هم همگی پس از اسکن شدن و نصب در کتابخانه خودشان به صاحب کتابها بازگردانده خواهد شد. امید است که این پیشنهاد دوستان بیشتری را به بسط کتابهای رایگان مجازی راغب گردانده و بتوانیم هر کدام گوشهای از این سنگ اختناق را که بر سینه همزبانانمان سنگینی میکند و میرود که او را خفه سازد بلند نموده و به فرهنگ و ادبیات و تاریخ پویای زبان فارسی فرصت نفس کشیدن بدهیم.

تا اینجا از تحولات فکری درونی کتابخانه ''کتاب فارسی'' و کارهای انجام شدهاش برایتان گفته شد شاید جا داشته باشد که از نواقص آنهم سخن به میان آید که بتوانیم با همکاری یکدیگر و کمک به کتابخانه خودتان آنرا به سطحی بالاتر و فراگیرتر ارتقائش دهیم.

کتابخانه ''کتاب فارسی'' ماحصل ۲۰۰۰۰ ساعت کار و نزدیک به ۲۰۰۰۰ دلار هزینه بوده است. از این مقدار نزدیک به ۲۰۰۰ دلار را دوستان بازدیدکننده پرداختهاند و بقیه را مسئول کتابخانه. کارهای همه داوطلبانه بوده است اگر قرار بود که بابت ساعات کاری صرف شده حتی حداقل حقوق پرداخت شود تا به امروز برآورد هزینه کتابخانه بالغ بر ۲۰۰۰۰۰ دلار میشد. هر چند که پرداخت عادلانه برای کارهای تخصصی که به مراتب گرانتر است این رقم را تا ۵۰۰۰۰۰ دلار میرساند. کلیه کارها یا توسط مسئول کتابخانه انجام شده است یا دوستان و همکاران خوبی چون حسین صمدی، منوچهر، احمد، فرشته و لیدا که صادقانه و بیریا وقتشان را در طبق اخلاص به این کتابخانه تقدیم نمودهاند.

با ذکر مسئله وقتی و مالی میتوانیم به این نتیجه برسیم که دو مشکل اصلی کتابخانه ''کتاب فارسی'' یکی قائم به ذات بودن آن است و دیگری عدم دریافت کمکهای مستمر مالی.

خطر قائم به ذات بودن در آنجاست که کهولت سن یا هر اتفا ق دیگری برای مسئول کتابخانه میتواند به پایان حیات ''کتاب فارسی'' منجر شود. به همه اعلام شده است که هدف، نشر کتاب است و از همه خواهش کردهایم که کتابهای موجود در این کتابخانه را برداشته و در تارنماهای خود نصب کنند که هیچ اتفاق ناگواری نتواند رشد و بسط کتابهای مجازی فارسی را کند سازد.

در رابطه با مسائل ما لی پیوند به صفحه ویژهای را با رنگ چشمگیر قرمز که چشمپوشیاش مشکل باشد، در صفحه اول کتابخانه با عنوان ''همیاری'' گذاشتهایم که دوستان و بازدیدکنندگان در صورت تمایل به آنجا هم سری زده و به کتابخانه خودشان کمک کنند. صفحه ویژه ''همیاری'' کمبینندهترین بخش این کتابخانه است.

روزانه دهها ایمیل دریافت میشود که حاوی تعارفات معمول و غیرمعمول است. از سپاس ساده گرفته تا تبدیل کتابخانه به مشعلدار فرهنگ و ا دب پارسی و فارسی! و اکثرا در پایان نیز یک خواهش ویژه کوچک دارند که چه چیزی میخواهند. این خود بازتاب فرهنگ غلط حاکم بر جامعهمان است، فرهنگ مصرف. از دوستان بیشتر انتظار میرفت که به جای این تعارفات خشک و خالی کتاب کاغذی بفرستند، نشریات قدیمی را ارسال کنند، مسئولیت بخشهائی از ''کتاب فارسی'' را به عهده گرفته یا با کمک مالی خود، باری را از دوش کاری ما برداشته و برای خرید کتابهائی که در کتابخانه نیستند یاری رسانند.

امروزه کار به آنجا رسیده است که مسئول کتابخانه از طریق فروش کتابهای شخصاش برای خرید کتابهای تازه اقدام میکند. اما چون نسخههای رایگان و الکترونیک این کتابها در کتابخانه موجود است فروش آنها هم مشکل و مشکلتر شده است. صدها سیدی کتاب تهیه شد که شاید از فروش آنها کمک مالی تهیه شود که این هم خود ضرری بود و باری افزون بر بارهای قبلی.

از همزبانان درون مرزها به هیچوجه انتظار کمک مالی نمیرود چرا که خود در مشکلاتی دست و پا میزنند که تهیه مایحتاج اولیه زندگی، خودش خوان اول شده است از هفت خوان. از آنها خواستیم که کتاب بفرستند در این ۱۲ سال حتی یک کتاب کاغذی از این دوستان همزبان دریافت نشده است. حال آنکه روزانه ما دهها و گاهی صدها کتاب رایگان برایشان از طریق ایمیل میفرستیم چرا که کتابخانه ''کتاب فارسی'' در ایران شامل الطاف ''فیلترینگ'' شده و دسترسی به آن بسیار مشکل و یا غیرممکن می باشد.

اگر با این تعداد محدود همکار که تعدادشان از انگشتان یک دست هم تجاوز نمیکند و با این بنیه مالی بسیار محدود توانستهایم چنین گنجینهای فراهم نموده و به رایگان در اختیار دوستانی چون شما قرار دهیم برای یک لحظه تصور کنید که با کمکهای مالی و زمان بیشتر چه میتوانستیم انجام دهیم؟

هدف "کتب قارسی" برای نوروز آینده هدیهای است حاوی حداقل ۷۰۰۰ کتاب و ۱۰۰۰۰ نشریه. این گوی و این میدان. به امید دیدار با شما به عنوان عضوی موثر در این کتابخانه.

اشکال دوم کتابخانه عدم معرفی موثر آن بوده است. در طی حیات این کتابخانه، ۱۲ سال قبل زمانی بود که از ۱۲۰ سایت دیگر به ما پیوند داده بودند و اسم کتابخانه را در بخش پیوندها ثبت کرده بودند. این تعدا امروزه به ۱۵ رسیده است. علتش سکتاریسم است یا عدم توجه به این مسئله مهم، معلوم نیست ولی نتیجهاش این بوده است که اکثر بازدیدکنندگان آدرس ''کتاب فارسی'' را یا از دوستانشان گرفتهاند یا بر حسب تصادف به کتابخانه آورده شدهاند. امید است که این نقصیه نیز برطرف گردد. ما در قسمت پیوندها به دهها کتابخانه ریز و درشت دیگر پیوند دادهایم ولی همانگونه که ذکر آن رفت این هم بیشتر یک رابطه یکطرفه بوده است.

اشکال سوم عدم وجود رده بندی موضوعی کتابهاست. برای ماهها این بخش به شکل آزمایشی راهاندازی شد ولی متاسفانه این مهم نتوانست تداوم لازم را داشته باشد. پس از مدتی این بخش به طور موقت بسته شد و اخیرا بازگشایی شده است. دوباره بازگشائی این قسمت کتابخانه شدیدا به کمک دوستان نیازمند بوده و در صورت قبول مسئولیت دوستان امیدواریم که بتوانیم این مهم را بهتر و کارسازتر از گذشته به پیش ببریم.

آخرین و مهمترین اشکال تکنیکی کتابخانه ''کتاب فارسی'' عدم استفاده از فونت فارسی و ماشین جستجوگر است. یکی از پروژههای بزرگ آینده ''کتاب فارسی'' رفع این دو اشکال مهم است. مقدمات کار فراهم شده است ولی کمبود وقت مانع اصلی است. امید بر این است که با پیدا شدن داوطلبان جدید این فرصت به مسئول کتابخانه داده شود که در طی چند ماه، شکل جدیدی به کتابخانه داده و از تکنولوژی جدید کمال بهره برداری را نماید.

در پایان روی سخن با دوستانی است که هنوز قلبشان برای آزادی اندیشه و زبان فارسی میتپد. این هدیهایست که مانند هزاران کرم شبتاب که میتوانند با گردهم آوردن سوسوهای بس کوچکشان بنفشهها را برویانند که مژدهآور فصل بهارند. بهاری برای ما، برای انسانهای امروز و برای فردای فرزندان و جگرگوشگا نمان.

'' گالیا ، برا ه ا فتا د ست کاروان ...........''

با محبت و مهر

مسئول کتابخانه ''کتاب فارسی''

بیژن آبادی

KETAB@KETABFARSI.COM

WWW.KETABFARSI.COM

تابستان ۱۳۸۹