مهستی شاهرخی

"ادبیات در تبعید" و یا "هنر در تبعید"

عزیز جان، "ادبیات در تبعید" و یا "هنر در تبعید" شعار نیست بلکه به قول فرانسوی ها یک "استاتو" یا یک موقعیت است و نمیشود در غربت نشست و بورس و جایزه و سوبسید گرفت و از راه دور حال داد به اهالی حکومت و از نثر کسانی که از موضع بازجو و یا زندانبان به زندانی مطلب مینویسند و به او تذکر میدهند که برود و گردشی توریستی در دیار غربت داشته باشد تجلیل به عمل آورد.

عزیز جان، "نوشتن در تبعید"، "نوشتن در آزادی" است و "نوشتن برای رسیدن به آزادی". عزیز جان، اشاعه لمپنیسم، اشاعه ادبیات به منزله ی هنر نیست. عزیز جان تا قلمی داری باید در مورد آن "سه قطره خون" پای باغچه بایست بنویسی و به قول شکسپیر و از زبان هملت هنر تئاتر و نوشتن: "افشای جنایات و فساد پشت صحنه است". پس تا میتوانی و به هر زبانی که میتوانی و با هر شیوهای که می دانی از مرگ پدر هملت حرف بزن و از قتل زهراها و یادت نرود که آن "سه قطره خون" صادق هدایت هنوز خشک نشده و خونش هنوز تازه است و هنوز کنار باغچه است. عزیز جان به این فکر کن چرا هملت؛ همیشه جمجمه مرده در دست می گیرد و همه اش با روح پدرش مقتولش گفتگو دارد تا این حد با قبرستان و گورکن عجین است؟ عزیز جان به این فکر کن که چرا او را دیوانه میپندارند؟ و چرا هملت می زند به سیم آخر؟

آره عزیزم؛ خر که نیستیم ما هم فهمیدیم که مارمولکها و خاندانشان حالا حالاها جا خوش کردهاند و ماندنیاند. صدالبته، نوشتن سناریویی بر اساس زندگی دختر آقای رئیس جمهور از راه دور هم میتواند کاربرد داشته باشد و بله جانم می دانیم که دارد از تورنتو و هلند و لندن بوی کباب میآید و باخبریم که دیزی حقوقبشری وطنی هم با جوایز متعدد و گوناگون به بار است و تو عزیز منی که از راه دور نورافکن می زنی به لمپن ترین ماموران حکومتی و خلاصه اوضاع بدجوری گویاست و بیش از این چند کلمه، حرفی باقی نمیماند. عزیز جان خودت بهتر می دانی که دولتهای فاشیست و دیکتاتور هرگز هنردوست و هنرپرور نبوده اند و آنچه تو میشنوی فقط "در باغ سبز" است و خیالی خام است و گرنه برای نویسنده آزادیخواه در دولت ملایان همواره خر داغ کردهاند جانم. خلاصه کنم: تو هیچ راهی نداری جز این که از خودشان بشوی و بشوی مهره ای بین مهره ها! و اگر تا به حال نشده باشی و ... اینها هیچ علامت خوبی نیست...! عزیز جان هر وقت دستی برای نوشتن و وقتی برای صرف کردن داشتم حتماً به این موضوعات خواهم پرداخت ولی فعلاً باید بدوم که مبادا دیر به کارم برسم.

http://chachmanbidar.blogspot.com